Rodzaje kauczuku – klasyfikacja międzynarodowa

rodzaje kauczuku
  • Wyroby gumowe
  • Blog
  • Rodzaje kauczuku – klasyfikacja międzynarodowa
  • Spis treści: Rodzaje kauczuku – klasyfikacja międzynarodowa

    Kauczuk to ogólna nazwa dla materiałów wykazujących jednocześnie cechy elastyczne i lepkie. Z tego względu wykorzystywany jest w wielu gałęziach przemysłu – od motoryzacji, przez elektronikę, po chemię czy farmację. W artykule przybliżymy zarówno podstawowe właściwości tego materiału, jak i przedstawimy klasyfikację międzynarodową rodzajów kauczuku wraz z ich właściwościami i zastosowaniem.

    Czym jest kauczuk?

    Większość kauczuków to tworzywa zbudowane z długich, przypadkowo splątanych cząsteczek polimerowych, które nie krystalizują się. Te cząsteczki przypominają swoistą luźną sieć, która może ulegać odwracalnym odkształceniom pod wpływem siły – na przykład rozciągania czy ściskania. Kiedy jednak działają na nie większe siły, sieć się rozplątuje, a materiał zaczyna płynąć.

    Kauczuki mają więc właściwości sprężyste, ale też ograniczoną zdolność do płynięcia. To właśnie dzięki tym cechom znalazły zastosowanie w wielu rozwiązaniach technicznych i użytkowych. Stanowią one półprodukt do wytwarzania gumy, powstającej w wyniku wulkanizacji – trwałego chemicznego sieciowania łańcuchów cząsteczkowych.

    Podział kauczuków – naturalne i syntetyczne

    Kauczuki dzieli się na dwie główne grupy:

    • Kauczuk naturalny – pozyskiwany z mlecznego soku (lateksu) drzew i roślin kauczukodajnych. Ma świetne właściwości mechaniczne, jest elastyczny i szeroko stosowany w produkcji opon, uszczelek, węży i wielu innych wyrobów.
    • Kauczuk syntetyczny – powstaje w procesach syntezy chemicznej. To szeroka grupa materiałów o różnorodnych właściwościach, wśród których znajdziemy kauczuki odporne na wysokie temperatury, działanie chemikaliów, olejów czy warunki atmosferyczne.

    Klasyfikacja międzynarodowa kauczuków

    W zależności od zastosowania i właściwości technicznych, wyróżnia się wiele odmian kauczuków, które zostały ujęte w międzynarodowej klasyfikacji. Każdy z nich różni się składem chemicznym, odpornością na temperaturę, chemikalia czy ścieranie.

    Poniżej przedstawiamy tabelę z podziałem kauczuków technicznych według klasyfikacji międzynarodowej, wraz z ich właściwościami:

    Tabela: Właściwości kauczuków technicznych

    Klasyfikacja Terminologia chemiczna Właściwości Zakres temperatury Odporność
    NR Naturalny kauczuk Doskonałe właściwości mechaniczne

    Bardzo dobre właściwości elastyczne

    Niezwykle dobra odporność na ściskanie

    -50°C do +80°C Średnia odporność na wodę morską, kwasy i zasady o średnim stężeniu
    IR Kauczuk polizoprenowy Dobre odporności mechaniczne

    Dobre właściwości elastyczne

    łączenia z SBR i NR są dopuszczalne

    -50°C do +80°C Średnia odporność na wodę morską, kwasy i zasady o średnim stężeniu
    BR Kauczuk butadienowy Doskonałe właściwości elastyczne

    Niezwykle dobra odporność na ścieranie

    łączenie z SBR, NR, IR i NBR jest dozwolone

    -45°C do +90°C Średnia odporność na wodę morską, kwasy i zasady
    SBR Kauczuk butadienowo-styrenowy Dobre właściwości mechaniczne

    Niezwykle dobra odporność na ścieranie

    Dobra odporność na elastyczne deformacje

    -40°C do +100°C Dobra odporność na freon, glikole i płyny hamulcowe
    EPM Kauczuk etylenowo-propylenowy Bardzo dobra odporność na wysoką temperaturę, utlenianie, ozon -45°C do +150°C Dobra odporność na wodę i glikole, dobra odporność chemiczna i na utlenianie, bardzo dobra odporność na parę do 150°C
    EPDM Terpolimer etylenowo-propylenowo-dienowy Bardzo dobra odporność na stałą deformację

    Tylko wulkanizowanie nadtlenkiem

    -45°C do +150°C Dobra na wodę i glikole, dobra chemiczna i na utlenianie, bardzo dobra na parę do 150°C
    CR Kauczuk chloroprenowy Dobra odporność na ozon i wodę morską

    Dobra odporność na smagazenie jest możliwe

    Dobra odporność na tłuszcze zwierzęce i roślinne

    -40°C do +100°C Dobra odporność na tłuszcze, ozon, czynniki atmosferyczne, światłowodność, ognioodporność

    Odporność na freon

    NBR Kauczuk butadienowo-akrylonitrylowy Dobra odporność na oleje

    Dobre właściwości mechaniczne

    Bardzo dobra odporność na nieprzepuszczalność gazu i powietrza

    -40°C do +120°C Dobra odporność na oleje, tłuszcze zwierzęce i roślinne
    HNBR Kauczuk butadienowo-akrylonitrylowy uwodniony Bardzo dobre właściwości mechaniczne

    Bardzo dobra odporność na ciepło do 150°C

    Doskonała odporność na ścieranie i stałe deformacje

    -40°C do +150°C Bardzo dobra odporność na oleje, tłuszcze zwierzęce i roślinne, wodę, gaz, bardzo dobra odporność na freon
    CSM Polietylen chlorosulfonowany Dobra odporność na ozon i utlenianie, odporność na ciepło, ozon i czynniki atmosferyczne

    Doskonała nieprzepuszczalność dla powietrza i gazu

    -35°C do +120°C Bardzo dobra odporność na alkalia, kwasy i ozon, różne rozpuszczalniki
    ACM Kauczuk akrylowy Doskonała nieprzepuszczalność dla powietrza i gazu, niska elastyczność przy odbiciu

    Bardzo dobra odporność na ciepło do 150°C

    Dobra zmienna deformacja w wysokiej temperaturze

    -30°C do +150°C Bardzo dobra odporność na oleje alifatyczne, ciepło, tlen, ozon, wysokie temperatury
    AEM Kauczuk akryloetylenowy Doskonała nieprzepuszczalność powietrza i gazu, niska elastyczność przy odbiciu

    Bardzo dobra odporność na ciepło i oleje do 170°C

    -30°C do +170°C Dobra odporność na oleje, tłuszcze zwierzęce i węglowodory alifatyczne
    EU Elastomer uretonowy polieter Doskonała odporność na ścieranie i rozdzieranie

    Dobra odporność na oleje, smary i rozpuszczalniki

    -30°C do +130°C Dobra odporność na oleje, tłuszcze zwierzęce i węglowodory alifatyczne
    AU Elastomer uretonowy poliester Dobra nieprzepuszczalność powietrza i różnego rodzaju gazów

    Bardzo dobra odporność na ścieranie i rozdzieranie

    Dobra odporność na oleje i paliwa

    -30°C do +130°C Dobra odporność na oleje, tłuszcze zwierzęce i węglowodory alifatyczne
    ECO Polichlorohydryna Dobra odporność na ciepło i oleje

    Dobre właściwości mechaniczne

    Bardzo dobra odporność na rozdzieranie

    -40°C do +120°C Dobra odporność na oleje, metryly, tłuszcze zwierzęce i roślinne oraz glikole
    VMQ Silikosany polimetylowinylo-we Doskonała odporność na ciepło

    Bardzo dobra odporność na ozon

    Niezwykowa elastyczność w niskich temperaturach

    Dobra izolacja elektryczna

    -60°C do +180°C Dobra odporność na gorące powietrze, oleje, utlenianie, ozon, czynniki pogodowe, dobra odporność na różne węglowodory
    PVMQ Silikony polimetylotleno-fenylowe Doskonałe właściwości w bardzo niskich temperaturach -60°C do +180°C Doskonała odporność na ozon, chemikalia, oleje i promieniowanie
    FVMQ Silikony polifluoropolietero-winylowe Doskonałe do odporności chemicznej

    Bardzo dobre właściwości mechaniczne

    Dobra odporność na oleje i rozpuszczalniki

    Bardzo wysoka odporność na ciepło do 250°C

    -55°C do +250°C Doskonała odporność na chemikalia, rozpuszczalniki, oleje i wysoką temperaturę
    FPM/FKM Kauczuk fluorowy TFE+VDF+HFP+PFVE Doskonała odporność chemiczna

    Bardzo dobra odporność na temperaturę

    Bardzo wysoka odporność na ścieranie

    -55°C do +250°C Bardzo dobra odporność chemiczna
    FFKM Kauczuk perfluorowy TFE+PFVE Bardzo dobra odporność na działanie chemikaliów w ekstremalnych temperaturach do 320°C

    Odporność na wszystkie chemikalia

    -20°C do +320°C Bardzo dobra odporność na działanie chemikaliów w ekstremalnych temperaturach

    👉 Tabela dostępna powyżej – pod nazwą Tabela właściwości kauczuków technicznych.

    Na co zwrócić uwagę przy wyborze kauczuku?

    Wybierając odpowiedni rodzaj kauczuku do zastosowań przemysłowych, warto uwzględnić:

    • zakres temperatury pracy – np. FFKM pracuje nawet do 320°C, a VMQ świetnie sprawdza się w niskich temperaturach
    • odporność chemiczną i środowiskową – istotna w branży chemicznej, motoryzacyjnej, spożywczej
    • właściwości mechaniczne – ścieralność, elastyczność, odporność na pękanie
    • przepuszczalność gazów i cieczy – istotna w przypadku uszczelek i membran
    • elastyczność w skrajnych warunkach – szczególnie ważna przy pracy z dynamicznym obciążeniem

    Zakończenie: kauczuk jako kluczowy materiał w przemyśle

    Kauczuki – zarówno naturalne, jak i syntetyczne – są nieodłącznym elementem nowoczesnych rozwiązań technicznych. Ich różnorodność, a co za tym idzie, możliwość precyzyjnego dopasowania do warunków pracy, czyni z nich niezastąpiony materiał w wielu branżach.

    Jeśli poszukują Państwo profesjonalnych rozwiązań z wykorzystaniem kauczuku, nasza firma służy fachową wiedzą i kompleksową ofertą wyrobów technicznych, dopasowanych do indywidualnych potrzeb klientów.